Watergang dempen: vergunning en watercompensatie
Responsible AI

Watergang dempen

Een sloot, greppel of andere watergang dempen komt regelmatig voor bij woningbouw, gebiedsontwikkeling, agrarisch gebruik en herinrichting van percelen. De ingreep lijkt soms beperkt, maar kan gevolgen hebben voor de waterafvoer, waterberging, waterkwaliteit en de werking van het watersysteem.

Juist deze gevolgen zijn bepalend voor de vraag of een watergang dempen is toegestaan en welke voorwaarden daarbij gelden.

Onze advocaten waterrecht adviseren over dempingen, watercompensatie, vergunningen, meldingen, handhaving en procedures.

Wanneer mag u een watergang dempen? 

Of u een watergang mag dempen, hangt af van de regels van het betrokken waterschap. Deze regels staan doorgaans in de waterschapsverordening. Afhankelijk van de aard, omvang en locatie van de demping kan een omgevingsvergunning voor een watergang dempen nodig zijn, kan een melding volstaan of kunnen algemene regels gelden.

Bij de beoordeling is niet alleen de te dempen watergang van belang. Ook wordt gekeken naar de functie daarvan binnen het watersysteem. Relevante vragen voor een watergang dempen zijn bijvoorbeeld:

  • Welke functie heeft de watergang voor afvoer, aanvoer en waterberging?
  • Is sprake van een primaire, secundaire of tertiaire watergang?
  • Ligt de watergang in een peilgebied met een waterbergingsopgave?
  • Heeft de demping gevolgen voor omliggende percelen of watergangen?
  • Is de watergang van belang voor onderhoud, ecologie of waterkwaliteit?
  • Is de demping tijdelijk of permanent?
  • Zijn andere toestemmingen nodig voor samenhangende werkzaamheden?

De actuele regels voor een watergang dempen kunnen per waterschap verschillen. Controle via het Omgevingsloket en de waterschapsverordening is daarom altijd noodzakelijk.

Wanneer is watercompensatie verplicht?

Een watergang dempen kan leiden tot verlies van open water en daarmee tot minder waterbergend vermogen. Om wateroverlast en problemen met de doorstroming te voorkomen, verlangen waterschappen vaak dat dit verlies wordt gecompenseerd.

Compensatie voor een watergang dempen kan bijvoorbeeld bestaan uit:

  • Het graven van een nieuwe watergang
  • Het verbreden van een bestaande watergang
  • Het aanleggen van nieuw oppervlaktewater
  • Het herstellen of verplaatsen van een watergang
  • Andere maatregelen die binnen het toepasselijke beleid voldoende waterberging opleveren

De exacte compensatie-eis verschilt per waterschap. Vaak is van belang of de compensatie binnen hetzelfde peilgebied en zo dicht mogelijk bij de demping wordt gerealiseerd. Bij sommige waterschappen geldt voor een melding of vergunningaanvraag een eis van ten minste één-op-ééncompensatie van het verloren oppervlak aan open water.

Een watercompensatieplan moet niet alleen technisch uitvoerbaar zijn, maar ook juridisch aansluiten op de voorwaarden uit de waterschapsverordening en eventuele beleidsregels.

Welke regels gelden voor het dempen van een watergang bij gebiedsontwikkeling?

Dempingen spelen vaak binnen een groter ruimtelijk project. Bij woningbouw of herontwikkeling kan een watergang dempen, de aanleg van wegen en bebouwing, grondophogingen, nieuwe waterpartijen en veranderingen in de afwatering met elkaar samenhangen.

De beoordeling van een watergang dempen ziet dan niet alleen op de afzonderlijke demping, maar ook op de totale gevolgen voor de waterhuishouding. Daarbij kunnen onder meer de volgende aspecten van belang zijn:

  • De toename van verhard oppervlak
  • De benodigde waterberging en compensatie
  • De afvoer van hemelwater
  • De grondwaterstand en eventuele drainage
  • De bereikbaarheid van watergangen voor onderhoud
  • De ligging van leidingen, duikers, bruggen en andere kunstwerken
  • De relatie met het omgevingsplan en de omgevingsvergunning voor bouwen

Bij grotere projecten kan daarnaast de omgevingsverordening van de provincie relevant zijn, bijvoorbeeld vanwege regels over waterberging, regionale waterkeringen of beschermde gebieden.

Welke gegevens zijn nodig voor een watergang dempen?

De toelaatbaarheid van een watergang dempen wordt vaak bepaald door de onderliggende technische gegevens. Het waterschap kan vragen om tekeningen, peilgegevens, een waterhuishoudkundig plan, berekeningen van de bergingscapaciteit en een ontwerp voor compensatiemaatregelen.

Voor een melding of vergunningaanvraag zijn in ieder geval een duidelijke locatieaanduiding en informatie over de omvang van de demping en compensatie van belang. Waterschappen vragen vaak om een kaart of tekening met perceelnummers, afmetingen en oppervlakten van zowel de te dempen watergang als de compensatievoorziening.

Onze advocaten beoordelen of de technische onderbouwing voldoende aansluit bij de juridische regels en helpen bij vragen over vergunningvoorschriften, compensatie-eisen en de motivering van besluiten.

Welke andere regels kunnen van toepassing zijn bij een demping?

Een watergang dempen staat zelden op zichzelf. De activiteit kan samenhangen met andere wateractiviteiten, zoals het graven van nieuw oppervlaktewater, het aanleggen van een duiker, een lozing tijdens werkzaamheden of een grondwateronttrekking voor bemaling.

Daarnaast kunnen regels uit het omgevingsplan, de provinciale omgevingsverordening, het natuurbeschermingsrecht of de bodemregelgeving relevant zijn. Bij verontreinigde baggerspecie of grond kunnen bijvoorbeeld aanvullende regels gelden voor het verwijderen, toepassen of afvoeren daarvan.

Wij brengen de relevante toestemmingen, meldingen en procedures in samenhang in kaart.

Wat gebeurt er als een watergang zonder toestemming wordt gedempt?

Wanneer een watergang zonder vereiste melding, vergunning of in strijd met voorschriften wordt gedempt, kan het waterschap handhavend optreden. Daarbij kan worden verlangd dat de demping ongedaan wordt gemaakt of dat alsnog compensatie wordt gerealiseerd.

In procedures ontstaat regelmatig discussie over de vraag of feitelijk sprake is van een demping, welke regels precies van toepassing zijn en of legalisatie mogelijk is. Ook het verschil tussen de vergunde en de feitelijk uitgevoerde situatie kan aanleiding zijn voor een handhavingsbesluit.

Onze advocaten adviseren over toezicht, handhaving, legalisatie, herstelmaatregelen en bezwaar- of beroepsprocedures.

Waarmee kunnen wij u helpen? 

Onze advocaten waterrecht adviseren en procederen onder meer over de juridische aspecten van:

  • De vraag of een demping vergunning- of meldingsplichtig is
  • De uitleg van de waterschapsverordening en lokale beleidsregels
  • Tijdelijke en permanente dempingen van watergangen
  • Watercompensatie en vervangende waterberging
  • Dempingen binnen woningbouw-, agrarische en gebiedsontwikkelingsprojecten
  • Technische onderbouwingen en vergunningvoorschriften
  • Handhaving, legalisatie en herstelmaatregelen
  • Bezwaar-, beroeps- en voorlopige voorzieningenprocedures

Heeft u een vraag over een watergang dempen, watercompensatie of een handhavingskwestie? Neem dan contact op met één van onze specialisten waterrecht.

Delen
Uw eerste aanspreekpunt:
Aanspreekpunt Elzelou Grit

Elzelou Grit is advocaat en vennoot bij Yspeert advocaten, gespecialiseerd in waterrecht, bestuursrecht en omgevingsrecht. Zij begeleidt overheden, projectontwikkelaars en bedrijven bij juridische procedures en vergunningtrajecten rondom waterbeheer, infrastructuur en ruimtelijke ordening. Met haar ervaring aan zowel publieke als private zijde overziet zij de bestuurlijke en juridische complexiteit van watergerelateerde dossiers. Elzelou adviseert over vergunningen, handhaving, onteigening en milieutoestemmingen, en publiceert regelmatig over actuele ontwikkelingen in het bestuursrecht. 

Team Dempingen: Team :

Blogs, bibliotheek en publicaties

Meer blogs

Neem contact op

Klik hier voor het privacybeleid van Yspeert advocaten n.v.