De Europese duurzaamheidsregelgeving is fors bijgesteld. Op 24 februari 2026 is EU-richtlijn 2026/470 vastgesteld als onderdeel van het zogenaamde omnibus-pakket, dat de Corporate Sustainability Reporting Directive (hierna: CSRD) en de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (hierna: CSDDD) aanzienlijk inperkt. Voor veel ondernemingen betekent dit: hogere drempels, latere ingangsdata en minder verplichtingen. Hoewel de CSDDD en de CSRD geen rechtstreekse verplichtingen opleggen aan MKB-ondernemingen, kan deze Europese regelgeving wel gevolgen hebben voor MKB-ondernemingen. In deze blog leest u wat er precies is veranderd en wat dit voor uw onderneming betekent.
Wat zijn de CSRD en de CSDDD?
CSRD: verplicht ondernemingen tot gedetailleerde rapportage over hun duurzaamheidsprestaties, denk aan klimaatimpact, energieverbruik en sociale omstandigheden in de keten. Daarmee richt de CSRD zich dus vooral op de 'E' in ESG (Environmental, Social, Governance).
CSDDD: verplicht ondernemingen om due diligence te betrachten ten aanzien van milieu-, klimaat- en mensenrechtenschendingen in de eigen activiteiten én in de waardeketen. De CSDDD richt zich dan ook op zowel de 'E' als de 'S' in ESG.
Beide richtlijnen werden vóór de Europese verkiezingen van 2024 aangenomen, na stevige onderhandelingen. In het nieuw gekozen Europees Parlement bleef onvrede bestaan over de regeldruk, met name voor het midden- en kleinbedrijf. In combinatie met de brede Europese wens om regelgeving te vereenvoudigen en de concurrentiepositie te versterken, heeft de Europese Commissie het Vereenvoudigingspakket Omnibus I gepubliceerd. Dit omnibus-pakket bevatte twee richtlijnen, waaronder EU-richtlijn 2026/470, die zowel de CSRD als de CSDDD inhoudelijk wijzigt. De andere richtlijn die al in april 2025 in werking is getreden, regelde uitsluitend de uitgestelde toepassing van de CSRD en de CSDDD.
De lidstaten van de Europese Unie moeten uiterlijk op 19 maart 2027 de inhoudelijke wijzigingen van de CSRD hebben geïmplementeerd in hun nationale wet- en regelgeving. De inhoudelijke wijzigingen van de CSDDD moeten uiterlijk op 26 juli 2028 zijn geïmplementeerd.
Wat zijn de belangrijkste wijzigingen?
Hogere drempels en een beperkter toepassingsbereik
De gewijzigde CSDDD is van toepassing op (i) Europese ondernemingen met gemiddeld meer dan 5.000 werknemers en een wereldwijde netto-omzet van meer dan € 1,5 miljard, en (ii) ondernemingen uit niet-EU-landen met een netto-omzet van meer dan € 1,5 miljard op de Europese markt. Deze drempels waren voorheen aanzienlijk lager: 1.000 werknemers en een wereldwijde netto-omzet van € 450 miljoen. Daarnaast was de richtlijn ook van toepassing op bepaalde ondernemingen met een franchise- of licentieovereenkomst. De gehanteerde drempels zijn meer dan verdrievoudigd, waardoor voor dergelijke ondernemingen de CSDDD niet meer van toepassing is, tenzij de royalty's meer dan € 75 miljoen bedragen en de wereldwijde netto-omzet meer dan € 275 miljoen is.
Wat betreft de CSRD is ook het toepassingsbereik ingeperkt. In een eerdere blog hebben wij het toenmalige toepassingsbereik van de CSRD al kort besproken. Voortaan is de CSRD alleen nog van toepassing op ondernemingen met een netto-omzet van meer dan € 450 miljoen én een gemiddeld aantal van meer dan 1.000 werknemers gedurende het boekjaar.
Deze wijzigingen hebben tot gevolg dat de CSRD en de CSDDD op veel minder ondernemingen van toepassing zijn.
Latere ingangsdatum
Ondernemingen die nog wel binnen het toepassingsbereik van de CSDDD vallen, hoeven ook pas later aan de CSDDD te voldoen, namelijk vanaf 26 juli 2029.
Voor de verplichtingen van de CSRD geldt dat zij in beginsel vanaf boekjaar 2027 gaan gelden en dat ondernemingen voor het eerst in boekjaar 2028 moeten rapporteren.
Klimaattransitieplan: verplichting geschrapt
De oorspronkelijke verplichting voor ondernemingen die binnen het toepassingsbereik van de CSDDD vallen om een klimaattransitieplan op te stellen en zo goed als mogelijk uit te voeren, is uit de richtlijn verwijderd. Ondernemingen zijn dus niet langer wettelijk verplicht een dergelijk plan te hebben of uit te voeren. De CSRD bevat nog wel de verplichting om te rapporteren over een klimaattransitieplan, terwijl daar dus geen verplichting meer tegenover staat in de CSDDD om dat plan ook daadwerkelijk op te stellen of uit te voeren.
Relevante wijzigingen voor ondernemingen die buiten de reikwijdte van de CSDDD en de CSRD vallen
Onder de oorspronkelijke CSDDD moesten ondernemingen risico's op negatieve effecten in hun gehele waardeketen in kaart brengen en diepgaand beoordelen, gericht op activiteiten die hoge risico's met zich brengen. Deze verplichting is niet alleen van toepassing op de eigen activiteiten, maar ook op die van dochterondernemingen en van alle relevante (waaronder indirecte) zakenpartners in de waardeketen.
Door de bovenstaande systematiek kon bijvoorbeeld ook een MKB-onderneming die (indirect) een toeleverancier was van een partij die binnen de reikwijdte van de oorspronkelijke CSDDD viel verwachten dat die partij informatie bij haar zou opvragen. De CSDDD is op dit punt ook op een voor het MKB relevante manier gewijzigd, doordat ondernemingen alleen informatie van zakenpartners mogen opvragen wanneer die informatie noodzakelijk is en, in het geval van zakenpartners met minder dan 5.000 werknemers, alleen wanneer die informatie redelijkerwijs niet op andere wijze kan worden verkregen.
Eenzelfde bescherming is opgenomen voor ondernemingen die zich in de waardeketen bevinden van een partij die binnen de reikwijdte van de CSRD valt. Het betreft ondernemingen met minder dan 1.000 werknemers. Deze zogenaamde 'beschermde ondernemingen' hebben een weigeringsrecht wanneer de partij op wie de CSRD van toepassing is (in het kader van haar CSRD-verplichtingen) om informatie verzoekt die verder strekt dan de zogenaamde 'vrijwillige standaarden'. Ook zijn contractuele bepalingen die een beschermde onderneming verplichten tot het delen van verderstrekkende informatie niet bindend. Een partij die onder de CSRD valt, is daarnaast verplicht om een beschermde onderneming erop te wijzen wanneer zij dergelijke verderstrekkende informatie opvraagt.
Conclusie
De wijzigingen van de CSDDD en de CSRD zorgen voor een verminderde regeldruk voor ondernemingen, doordat minder partijen binnen de reikwijdte van deze regelgeving vallen en ondernemingen die zich in de waardeketen van die partijen bevinden, zich minder snel geconfronteerd zullen zien met de indirecte gevolgen van de CSDDD en de CSRD.
Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog of wilt u meer informatie? Neem dan contact op met een van onze ondernemingsrechtspecialisten. Zij helpen u graag verder.
