Waar u op moet letten bij een studiekostenbeding

Een werkgever heeft de plicht om de inzetbaarheid van een werknemer te vergroten door middel van scholing. De kosten voor een opleiding worden betaald door de werkgever. Logischerwijs wil de werkgever ook de vruchten kunnen plukken van een dergelijke investering. Als een werknemer vertrekt of ontslagen wordt kort na afronding van een opleiding, dan kan een studiekostenbeding uitkomst bieden.

In dit blog leg ik uit aan welke voorwaarden een dergelijk beding moet voldoen en welke overige aandachtspunten van belang zijn in het geval kosten voor een opleiding terugbetaald moeten worden.

Een studiekostenbeding

Een studiekostenbeding maakt onderdeel uit van de arbeidsovereenkomst. In dit beding worden afspraken gemaakt over de kosten die een werkgever maakt ten behoeve van de werknemer. Vaak wordt in een dergelijk beding opgenomen dat de werknemer (een gedeelte van) de kosten van de opleiding terug moet betalen als de arbeidsovereenkomst tijdens of kort na afloop van de opleiding wordt beëindigd.

De voorwaarden

Er bestaat geen aparte wettelijke bepaling voor het studiekostenbeding. Betekent dit dan dat een werkgever vrij is om de inhoud van het beding te bepalen? Nee, dat is niet het geval. Een geldig studiekostenbeding is wel degelijk aan regels gebonden. Jaren geleden heeft de Hoge Raad voorwaarden geformuleerd waar een studiekostenbeding aan moet voldoen. Deze voorwaarden zijn nu nog steeds actueel en luiden als volgt:

Baat bij de opleiding

In het studiekostenbeding moet worden bepaald in welke periode de werkgever baat zal hebben van de opleiding die door de werknemer wordt gevolgd. Na een bepaalde periode zal de werkgever voldoende baat hebben gehad bij de nieuwe kennis en vaardigheden die werknemer tijdens de opleiding heeft opgedaan. Als de periode uit het studiekostenbeding is afgelopen, dan hoeft de werknemer de gemaakte kosten dus niet meer terug te betalen.

Glijdende schaal

De verplichting van de werknemer om de kosten terug te betalen moet tijdens de periode die vermeld wordt in het studiekostenbeding, naar evenredigheid worden verminderd. Hoe langer een werknemer na zijn opleiding blijft werken bij de werkgever, hoe lager het bedrag is dat de werknemer moet terugbetalen.

Duidelijke omschrijving

In het studiekostenbeding moet duidelijk beschreven worden in welke gevallen de werknemer kosten voor een opleiding moet terugbetalen en welk bedrag terugbetaald moet worden. Het beste is om het bedrag van de opleiding op te nemen in het studiekostenbeding zodat het voor de werknemer van te voren duidelijk is welk bedrag, of percentage van het totale bedrag, hij terug moet betalen.

Redelijkheid en billijkheid

In alle gevallen die betrekking hebben op het terugvorderen van opleidingskosten, wordt beoordeeld of terugbetaling van een werknemer mag worden verwacht. Met andere woorden, of terugvordering van kosten voor een opleiding in strijd is met de redelijkheid en billijkheid.

Er zijn situaties denkbaar waarin het onredelijk wordt gevonden dat een werknemer kosten voor een opleiding moet terugbetalen. Dit is bijvoorbeeld het geval als een werkgever zelf het initiatief heeft genomen tot beëindiging van de arbeidsovereenkomst.

Ook wordt meegewogen op wiens verzoek een werknemer een opleiding heeft gevolgd.

Ons advies

Een studiekostenbeding is alleen onder bepaalde voorwaarden geldig. Er moeten duidelijke afspraken worden gemaakt en het heeft sterk de voorkeur dat deze afspraken schriftelijk worden vastgelegd.

Heeft u vragen over het studiekostenbeding? Of wilt u een studiekostenbeding laten controleren of opstellen? Neemt u dan contact met ons op.

Uw eerste aanspreekpunt:

Kristien Croezen

Kristien studeerde Nederlands recht aan de RUG (specialisatie privaatrecht) en in de tussentijd ook HBO-rechten (bestuursrecht en privaatrecht) aan de Hanzehogeschool Groningen.  Voordat zij de advocatuur in ging, was zij onder meer griffier bij de sector civiel van de rechtbank Groningen. Kristien is met name actief op het gebied van huurrecht, arbeidsrecht en het gezondheidsrecht. Zij deelt haar ervaringen en kennis graag door middel van het geven van lezingen en schrijven van blogs.

050 207 16 08 +31 (0) 6 546 340 49 k.croezen@yspeert.nl